Creatieve oplossingen tegen personeelstekort

Organisaties schreeuwen om personeel, zeker wanneer een en ander weer opkrabbelt uit de coronacrisis. Zo zijn werknemers in de horeca uitgestroomd en lieten zij zich omscholen of kwamen terecht bij de GGD. Het thema personeelstekort bereikt het nieuws de laatste tijd dan ook regelmatig. Een aantal andere sectoren, zoals productie en techniek, kampt al langer met personeelstekorten, al voordat corona zijn intrede deed. Die tekorten werden voorspeld, maar werkgevers en de politiek grepen te laat in. Hoe kon dat gebeuren en wat kun je als organisatie doen om toch werknemers aan je te binden?


Oorzaken van personeelstekort

Enerzijds zijn de ontwikkelingen te wijten aan ontgroening en vergrijzing. Deze ontwikkelingen werden veel bediscussieerd en hadden een duidelijk signaal kunnen zijn voor het dreigende personeelstekort. Aan de andere kant hoorden we dat automatisering de werkgelegenheid juist mogelijk onder druk kon zetten. Machines zouden banen overnemen en daarmee weinig werk overlaten voor met name technisch geschoold personeel. Dit betekent minder banen, maar ook ándere banen: werk krijgt een andere invulling en personeel moet daarin geschoold worden. Dat begint al bij jongeren, hun studiekeuzes en het ontwikkelen van niet alleen hun kennis en hard skills, maar ook hun soft skills: hoe blijven ze zich hun leven lang ontwikkelen, waar willen ze naar toe en hoe komen ze daar? Er ligt een belangrijke taak weggelegd voor de politiek en onderwijsinstanties. Hoe kunnen zij de jeugd stimuleren richting bepaalde sectoren, om landelijke krapte te voorkomen? Konden we een paar jaar terug in de tijd, dan hadden zij bijvoorbeeld meer jongeren kunnen aantrekken in de technische sector. 


Maar door de aandacht die er was voor automatisering en het verdwijnen van banen in de techniek, kozen veel mensen een veiliger pad. En dat in te extreme mate!


Ook bedrijven hadden zich beter kunnen voorbereiden. Nu de nood hoog is, wordt goed werkgeverschap en arbeidsmarktcommunicatie belangrijker dan ooit. Nu hoor ik veel organisaties zeggen dat ze in de afgelopen maanden geen enkele geschikte sollicitant hebben gesproken. Waar zouden ze nu gestaan hebben als ze jaren geleden al meer geïnvesteerd hadden in hun werkgeversreputatie? 


Een voorbeeld van organisatie die dit wel slim heeft aangepakt is Van Lente, ook een organisatie in de technische sector. Jaren geleden zetten zij al in op een professionele en eigentijdse bedrijfsschool. Hierdoor kan (potentieel) personeel zich laten om- of bijscholen en blijft er voor hen altijd voldoende uitdaging. Ook kan het bedrijf op deze manier beter en sneller inspelen op nieuwe ontwikkelingen in het werkveld.


Wat kun je nú doen?

Als werkgever moet je er met kop en schouders bovenuit steken. Hierdoor moet je creatief zijn in het werven en behouden van mensen. En vooral: niet alleen praten, maar doen! Een paar tips:


Bied toekomstperspectief

Werknemers van nu, met name de jongere generatie, hebben veel ambitie. Werkgevers boksen tegen elkaar op met steeds hogere salarissen, maar waar werknemers vooral naar op zoek zijn is uitdaging en ontwikkelingsperspectief. Een goede werkgever biedt dit perspectief en is daar transparant in. Maak duidelijk aan je personeel waar je als organisatie naartoe wilt en waar medewerkers naartoe kunnen groeien. Wees hier creatief in, bied meerdere mogelijkheden en ook oplossingsrichtingen die niet voor de hand liggen. In een eerder geschreven artikel helpen we je die reis van de medewerker goed in te richten.


Wijzig je selectiecriteria

Van oudsher selecteren we vaak personeel dat precies de juiste kennis en ervaring heeft en beschikt over de hard skills die nodig zijn voor de positie die gevuld moet worden. Het liefst ook iemand die past bij de cultuur en zich kan vinden in de ambitie van het bedrijf. Een andere manier van ondernemen is om dit juist om te draaien. Neem mensen aan met de juiste soft skills en met aansprekende talenten. En baseer de ambitie van je bedrijf op de ambities van de mensen die je in huis hebt. Wees dus flexibel en zet je mensen centraal! Een extreme vorm hiervan is open hiring: wie het eerst komt, die het eerst maalt. 


Interne en externe arbeidsmobiliteit

Grotere bedrijven staan eerder bekend om een goede werkgeversreputatie dan mkb’ers. Hoewel zij makkelijker personeel kunnen vinden en aannemen, zie ik bij deze grote bedrijven een groot verloop. Personeel vertrekt snel, waardoor er ook steeds weer meer personeel nodig is. Zonde, want vaak komt dit niet doordat een werknemer ongeschikt is, maar doordat diegene op de verkeerde plek zit. Er kan veel meer gedaan worden aan goede interne mobiliteit: welke medewerkers zitten er op de bank en welke posities staan open? 


Een slimme oplossing van een grotere technische dienstverlener is het volgende: zij bieden werknemers de kans om een eigen bedrijf te starten met de garantie voor werk voor de komende jaren. Op deze manier geef je werknemers veel kansen en garandeer je dat je mensen hebt die het werk kunnen uitvoeren.


Ook voor kleinere bedrijven zie ik mogelijkheden om slimmer met die arbeidsmobiliteit om te gaan. Er bestaat weliswaar een kleinere verscheidenheid aan functies binnen het bedrijf; ik zie daarom kansen voor mkb’ers om hierin regionaal samen te werken. Er bestaan verscheidene coalities waar dit al gebeurt; een vraag- en aanbodbank voor personeel. Ook als je geen lid bent van een coalitie: zoek die samenwerking met collegawerkgevers op!


Automatisering en tooling

Waar automatisering aan de ene kant een oorzaak is voor de grote gap tussen de kennis en vaardigheden die er is en die we nodig hebben, biedt het aan de andere kant kansen. Zo zie ik mogelijkheden voor een dergelijke mobiliteitsbank, zoals hiervoor omschreven. Ook kun je loopbaanpaden online inzichtelijk maken, opleidingen en cursussen digitaliseren en medewerkers en leidinggevenden ondersteunen in hun voorbereiding op de toekomst. Met Personele Zaken bouw ik aan die weg. Meer en meer organisaties maken gebruik van Mijn PZ, een online tool die een bijdrage levert aan het toekomstbestendig maken van bedrijven.


Meer weten over personeelstekorten en slimme en creatieve manieren om hiermee om te gaan? Ik denk graag met je mee! Neem gerust (vrijblijvend) contact met mij op.

Onze selectie van praktijkverhalen

Praktijkverhalen